Logo nonfront

Żaba wodna

łac: 
Rana esculenta (Pelophylax kl. esculenta )
ang: 
Edible frog (European green frog)
Występowanie: 
Żaba wodna jest naturalną hybrydą żaby jeziorkowej i żaby śmieszki, odkrył to polski naukowiec prof. Leszek Berger. Występowanie Jeden z pospolitszych płazów występujących w Polsce. Zasiedla dużą część środkowej i zachodniej Europy. Zasięgiem występowania obejmuje także południową Anglię oraz zachodnią część Rosji. Zamieszkuje głównie niziny, nie przekracza wysokości 900m n.p.m.
Morfologia: 
Zaliczana jest do „żab zielonych”. Jej wielkość waha się od 6 do 9cm. Ciało masywne, wydłużone, głowa nieoddzielona od reszty ciała o zaokrąglonym pysku. Posiada długie i silne nogi, palce tylnych kończyn połączone są dobrze rozwiniętą błona pławną. Skóra wilgotna i gładka. Ubarwienie strony grzbietowej jest w różnych odcieniach zieleni z jaśniejszą, wąską linią kręgową biegnącą wzdłuż grzbietu. Powierzchnia grzbietowa pokryta jest niewielką ilością czarno-brunatnych plam, występujących także na powierzchniach bocznych tułowia. Na zewnętrznej stronie tylnych kończyn plamy zlewają się, tworząc ciemne pasy. Skóra powierzchni brzusznej jasna, biało-popielata, kremowa, zazwyczaj bezplamista. Występują także odstępstwa od typowego ubarwienia żaby wodnej, takie jak np. osobniki o błękitnej lub pomarańczowej powierzchni grzbietowej, jednak są to bardzo rzadkie przypadki. Dymorfizm płciowy jest dobrze zauważalny. Samica jest większa od samca, o ciemniejszym ubarwieniu ciała i intensywniejszej barwie plamistości i bardziej kontrastowej linii kręgowej. Samiec żaby wodnej posiada dwa szarawe rezonatory oraz podczas godów wykształcają się ciemne modzele godowe. W okresie godowym wydaje charakterystyczny, skrzeczący głos.
Środowisko życia i zimowanie: 
Jest gatunkiem ściśle związanym ze środowiskiem wodnym, o aktywności dziennej. Żyje w stojących, zarówno naturalnych jak i sztucznych zbiornikach wodnych, bogato porośniętych roślinnością wodną. Najchętniej zamieszkuje płytkie zbiorniki, pasy przybrzeżne, rowy melioracyjne, rozlewiska jezior i rzek. Często spotykana jest w wodach wolno płynących. Przeważnie występuje z żabą jeziorkową lub śmieszką. W czasie deszczu odbywa wędrówki lądowe (w szczególności po wybudzeniu ze snu zimowego), młode osobniki podróżują często w poszukiwaniu nowego zbiornika. Zazwyczaj żaba wodna jest silnie związana ze zbiornikiem wodnym, w którym odbywa gody. W sen zimowy zapada w październiku. Zimuje na dnie zbiorników wód wolno płynących np. w strumieniach, małych rzekach, ewentualnie w większych zbiornikach wodnych, zagrzebana w szlamie, mule dennym. Sporadycznie, przy niekorzystnych warunkach środowiskowych zimuje na lądzie. Ze snu budzi się wiosną.
Rozmnażanie: 
Tuż po przebudzeniu się ze snu zimowego, odbywa wędrówkę do docelowego zbiornika wodnego, w którym odbywa gody. Samce nawołują partnerki głośnym odgłosem godowym, tzw. „rechotem”. Największa intensywność godów przypada na początek lub połowę maja. Po złączeniu się osobników w pary, samiec obejmuje samicę silnym uchwytem kończyn przednich, zwanym ampleksusem. Zapłodnienie jest zewnętrzne. Samica składa skrzek w postaci dużych, nieforemnych kul na dnie zbiornika lub na roślinach wodnych. Przeobrażenie kijanek odbywa się po ok. 80dniach, młode osobniki osiągają 2-3 cm ciała.
Zagrożenia: 
Głównym zagrożeniem jest zanikanie naturalnych siedlisk, często związanych z działalnością człowieka, np. osuszaniem terenu oraz nieprawidłowo prowadzonymi procesami melioracji, zasypywanie zbiorników wodnych. W czasie wędrówek żaby giną również na drogach szybkiego ruchu. Innym zagrożeniem jest także pogarszanie się jakości wód w skutek zanieczyszczania zbiorników środkami ochrony roślin i herbicydami. W czasie wędrówek żaby giną również na drogach szybkiego ruchu.
Ochrona: 
Zaleca się tworzenie nowych zbiorników wodnych oraz obejmowanie ochroną naturalnych miejsc występowania żaby wodnej. Zachowywanie różnorodności terenu, poprawienie gospodarki melioracyjnej, zapobieganie osuszaniu terenów, korzystne jest także tworzenie korytarzy ekologicznych - pozwalających na kontaktowanie się osobników różnych populacji. Właściwa edukacja oraz doinformowanie społeczeństwa. Monitorowanie dynamiki populacji. Wymaga ochrony czynnej. W Polsce żaba wodna podlega ścisłej ochronie gatunkowej.